
Smary lotnicze Krytox™ serii 240 (Krytox™ 240 Series Greases) ,seria 240 obejmuje specjalistyczne smary lotnicze zgodne z wymaganiami MIL PRF-27617, produkowane na bazie perfluoropolieteru (PFPE) przez The Chemours Company. Jest to linia produktów opracowana z myślą o zastosowaniach, w których wymagana jest wysoka stabilność termiczna, chemiczna obojętność oraz pełne bezpieczeństwo w środowisku tlenowym.
Są to białe smary o konsystencji maślanej, zagęszczone politetrafluoroetylenem (PTFE). Przeznaczone są do pracy w szerokim zakresie temperatur – od warunków arktycznych po strefy wysokotemperaturowe w pobliżu silników odrzutowych. Poszczególne odmiany posiadają kwalifikację zgodnie z MIL PRF-27617 (Typ I, II, III, IV) oraz numery NATO (m.in. G-397, G-398, G-399).
W skład serii wchodzą między innymi:
- 240AZ (Krytox™ 240AZ Grease
- 240AB (Krytox™ 240AB Grease
- 240AC (Krytox™ 240AC Grease
- 240AD (Krytox™ 240AD Grease)
Różnice pomiędzy nimi dotyczą głównie lepkości oleju bazowego oraz zakresu temperatur pracy, co umożliwia precyzyjne dopasowanie produktu do charakterystyki konkretnego węzła tarcia.
Charakterystyka technologiczna – baza PFPE
Smary Krytox™ 240 bazują na syntetycznych olejach PFPE o lepkościach od około 25 cSt do ponad 500 cSt (w 38°C). Zastosowanie tej bazy olejowej determinuje ich właściwości użytkowe.
Najważniejsze cechy:
- niepalność oraz pełna kompatybilność z tlenem (LOX/GOX
- odporność na paliwa lotnicze, utleniacze i agresywne chemikali
- bardzo niska prężność par – minimalne odgazowywanie w próżn
- stabilność cieplna do 288–300°C (zależnie od typu
- kompatybilność z aluminium, stalą nierdzewną, tytanem, FKM i EPD
- brak tworzenia nagaru i osadów w wysokiej temperaturze
Dzięki tym właściwościom seria 240 znajduje zastosowanie jako smar długookresowy, często bez konieczności dosmarowywania przez cały cykl eksploatacyjny podzespołu.
Zastosowania lotnicze – przykłady aplikacyjne
Łożyska wysokoobrotowe osprzętu silnikowego
W agregatach pomocniczych (APU), generatorach pokładowych oraz sprężarkach wykorzystywane są:
- łożyska kulkowe głębokorowkowe serii 6000 i 620
- łożyska skośne precyzyjn
- łożyska wrzecionowe
Typowe parametry pracy:
- prędkość obrotowa: 8 000–20 000 obr./mi
- temperatura robocza: 150–220°
- zmienne obciążenia promieniowe i osiowe
W tych warunkach stosuje się najczęściej 240AC lub 240AD. Wyższa lepkość oleju bazowego (270–500 cSt) zapewnia stabilny film smarny przy podwyższonej temperaturze i ogranicza zjawisko suchego tarcia podczas pracy ciągłej.
W przeciwieństwie do smarów estrowych, PFPE nie ulega przyspieszonemu utlenianiu powyżej 200°C i nie tworzy osadów, które mogłyby skrócić trwałość łożyska.
Mechanizmy sterowania powierzchniami aerodynamicznymi
W układach napędowych lotek, klap i spoilerów występują:
- łożyska igiełkow
- tuleje ślizgow
- przekładnie ślimakowe i śruby kulowe
Warunki pracy obejmują:
- temperatury od –40°C do +120°
- pracę cykliczn
- niskie prędkości liniowe
Wersja 240AZ, o niskiej lepkości (24,7 cSt w 38°C), zapewnia niski moment rozruchowy w temperaturach poniżej –50°C i stabilną pracę przy częstych zmianach kierunku ruchu.
Instalacje tlenowe i paliwowe
W regulatorach, zaworach i szybkozłączach systemów LOX wymagana jest pełna niepalność oraz brak reakcji z tlenem ciekłym i gazowym. Smary serii 240 przeszły testy zgodne z normami NASA w zakresie odporności na uderzenia ciekłego tlenu.
Typowe elementy:
- zawory wysokociśnieniow
- gwinty instalacji tlenowyc
- uszczelnienia typu O-ring
W zależności od temperatury pracy stosuje się odmiany 240AZ, 240AB lub 240AC.
Strefy wysokotemperaturowe w pobliżu silnika
W rejonie komór spalania, przewodów bleed air i osprzętu silnika temperatura może przekraczać 230°C.
W testach kwalifikacyjnych MIL PRF-27617 (204°C, 10 000 RPM) smar 240AC osiągnął trwałość powyżej 1600 godzin, przy wymaganym minimum 500 godzin. Parametr ten ma znaczenie ekonomiczne – ogranicza ryzyko przestoju statku powietrznego (AOG).
Mechanizmy próżniowe i kosmiczne
Dzięki niskiej prężności par smary serii 240 są stosowane w:
- zawiasach paneli satelitarnyc
- mechanizmach ante
- gimbalach żyroskopowyc
- elementach optycznych
Brak migracji oleju minimalizuje ryzyko zanieczyszczenia powierzchni optycznych.
Zestawienie wariantów serii 240
240AZ
- Lepkość: 24,7 cSt @ 38°
- Zakres temperatur: –57 do +149°
- MIL PRF-27617 Type
- zastosowania niskotemperaturowe
240AB
- zakres średniotemperaturow
- aplikacje ogólne
240AC
- Lepkość: 270 cSt @ 38°
- Zakres temperatur: –34 do +288°
- MIL PRF-27617 Type II
- łożyska wysokoobrotowe
240AD
- Lepkość: 502 cSt @ 38°
- Zakres temperatur: do ok. 316°
- aplikacje wysokociśnieniowe
Wymagania dla środków smarnych stosowanych w lotnictwie
Środek smarny stosowany w samolocie musi spełniać rygorystyczne kryteria:
- Stabilność parametrów w szerokim zakresie temperatur
- Odporność na utlenianie przy długotrwałej pracy powyżej 150°C
- Brak reakcji z tlenem i paliwami
- Niska lotność i brak odgazowywania w warunkach obniżonego ciśnienia
- Ochrona antykorozyjna w środowisku wilgotnym i solnym
- Zachowanie konsystencji przy drganiach i obciążeniach udarowych
- Powtarzalność parametrów potwierdzona kwalifikacją MIL.
Seria Krytox™ 240 spełnia powyższe wymagania dzięki chemicznej obojętności PFPE oraz wysokiej stabilności filmu smarnego.
Dane techniczne – seria 240
|
Parametr |
240AZ |
240AB |
240AC |
240AD |
|
MIL PRF-27617 |
Type I |
Type II |
Type III |
Type IV |
|
Lepkość @38°C (cSt) |
24,7 |
~100 |
270 |
502 |
|
Zakres temp. (°C) |
–57 do 149 |
–40 do 232 |
–34 do 288 |
–29 do 316 |
|
Klasa NLGI |
2 (1 MIL) |
2 |
2 |
2 |
|
Gęstość (g/cm³) |
1,89 |
1,90 |
1,93 |
1,93 |
|
NATO |
G-397 |
G-398 |
G-399 |
– |
|
Odporność LOX |
Tak |
Tak |
Tak |
Tak |
|
Baza |
PFPE |
PFPE |
PFPE |
PFPE |
|
Zagęszczacz |
PTFE |
PTFE |
PTFE |
PTFE |
Smary lotnicze Krytox™ serii 240 stanowią kompletną linię produktów przeznaczonych do najbardziej wymagających aplikacji w lotnictwie cywilnym, wojskowym oraz w technice kosmicznej. Zapewniają stabilność parametrów, odporność chemiczną i bezpieczeństwo pracy w środowisku tlenowym, co czyni je rozwiązaniem przeznaczonym do węzłów o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa lotu.
Na koniec naszych rozważań nad smarami lotniczymi Krytox™ serii 240 pamiętaj .że w smarach Krytox™ każdy ciąg znaków ma sens: rodzinę, lepkość, dodatki i branżę. Raz zmapujesz i masz spokój na lata — dokładnie tak, jak robiło się to „od zawsze”, tylko z chemią, która nadąża za dzisiejszymi temperaturami, ciśnieniami i audytami.
Wszystkie smary lotnicze Krytox możesz kupić od ręki w sklepie https://abscmt.pl/szukaj?controller=search&s=krytox lub zamówić telefonicznie 601 444 162 ewentualnie złożyć zamówienie meilem : lozyska@elub.pl